| | 1 | = Напредни теми = |
| | 2 | |
| | 3 | Во рамки на проектот се имплементирани две напредни теми: |
| | 4 | |
| | 5 | 1. Геопросторно пребарување на најблиски продавници |
| | 6 | 2. Партиционирање на историјата на нарачки според година |
| | 7 | |
| | 8 | = 1. Геопросторно пребарување = |
| | 9 | |
| | 10 | == 1.1 Цел == |
| | 11 | |
| | 12 | Целта на оваа функционалност е за дадена адреса на корисник да се пронајдат продавниците што се наоѓаат во зададен радиус. Продавниците се подредуваат според растојанието од корисникот. |
| | 13 | |
| | 14 | Бидејќи PostGIS екстензијата не е достапна на серверот, решението е имплементирано со вградените можности на PostgreSQL: |
| | 15 | |
| | 16 | * географска ширина и должина; |
| | 17 | * вградениот тип `point`; |
| | 18 | * GiST просторен индекс; |
| | 19 | * ограничувачки правоаголник, односно bounding box; |
| | 20 | * Haversine формула за пресметување растојание. |
| | 21 | |
| | 22 | == 1.2 Географски координати == |
| | 23 | |
| | 24 | Во табелата `public.address` се додадени колоните `latitude` и `longitude`. |
| | 25 | |
| | 26 | {{{#!sql |
| | 27 | ALTER TABLE public.address |
| | 28 | ADD COLUMN latitude DOUBLE PRECISION |
| | 29 | CHECK (latitude BETWEEN -90 AND 90), |
| | 30 | ADD COLUMN longitude DOUBLE PRECISION |
| | 31 | CHECK (longitude BETWEEN -180 AND 180); |
| | 32 | }}} |
| | 33 | |
| | 34 | Ограничувањата `CHECK` спречуваат внесување невалидни координати. |
| | 35 | |
| | 36 | Бидејќи адресите во податочното множество се генерирани и не секогаш претставуваат реални адреси, за демонстрацијата се користат приближни координати на ниво на град. Изворот на координатите се означува како `CITY_APPROXIMATION`. |
| | 37 | |
| | 38 | == 1.3 Поглед со локации на продавници == |
| | 39 | |
| | 40 | Погледот `advanced_gis.store_locations` ги поврзува продавниците со нивните адреси и координати. |
| | 41 | |
| | 42 | {{{#!sql |
| | 43 | CREATE OR REPLACE VIEW advanced_gis.store_locations AS |
| | 44 | SELECT |
| | 45 | si.store_instance_id, |
| | 46 | s.store_id, |
| | 47 | s.store_name, |
| | 48 | si.address_id, |
| | 49 | a.street, |
| | 50 | a.street_number, |
| | 51 | a.latitude, |
| | 52 | a.longitude, |
| | 53 | point(a.longitude, a.latitude) AS map_point, |
| | 54 | 'CITY_APPROXIMATION'::VARCHAR(30) AS coordinate_source |
| | 55 | FROM public.storeinstance si |
| | 56 | JOIN public.store s |
| | 57 | ON s.store_id = si.store_id |
| | 58 | JOIN public.address a |
| | 59 | ON a.address_id = si.address_id |
| | 60 | WHERE a.latitude IS NOT NULL |
| | 61 | AND a.longitude IS NOT NULL; |
| | 62 | }}} |
| | 63 | |
| | 64 | Колоната `map_point` ја претставува локацијата како PostgreSQL точка во формат: |
| | 65 | |
| | 66 | {{{ |
| | 67 | (longitude, latitude) |
| | 68 | }}} |
| | 69 | |
| | 70 | == 1.4 Пресметување растојание со Haversine формула == |
| | 71 | |
| | 72 | Функцијата `advanced_gis.distance_meters` го пресметува воздушното растојание меѓу две географски точки. |
| | 73 | |
| | 74 | Haversine формулата го зема предвид сферичниот облик на Земјата. Како радиус на Земјата се користи вредноста `6.371.000` метри. |
| | 75 | |
| | 76 | Функцијата прима: |
| | 77 | |
| | 78 | * географска ширина на првата точка; |
| | 79 | * географска должина на првата точка; |
| | 80 | * географска ширина на втората точка; |
| | 81 | * географска должина на втората точка. |
| | 82 | |
| | 83 | Како резултат враќа растојание во метри. |
| | 84 | |
| | 85 | == 1.5 Пронаоѓање најблиски продавници == |
| | 86 | |
| | 87 | Функцијата `advanced_gis.find_nearest_stores` прима идентификатор на адреса на корисник и максимален радиус во метри. |
| | 88 | |
| | 89 | {{{#!sql |
| | 90 | SELECT * |
| | 91 | FROM advanced_gis.find_nearest_stores(5745513, 5000); |
| | 92 | }}} |
| | 93 | |
| | 94 | Функцијата работи во две фази: |
| | 95 | |
| | 96 | 1. Со bounding box брзо ги избира можните продавници во околината. |
| | 97 | 2. За избраните кандидати го пресметува точното растојание со функцијата `distance_meters`. |
| | 98 | |
| | 99 | На крај се задржуваат само продавниците чие растојание е помало или еднакво на зададениот радиус, а резултатите се подредуваат од најблиска кон најдалечна продавница. |
| | 100 | |
| | 101 | == 1.6 GiST просторен индекс == |
| | 102 | |
| | 103 | За побрзо пребарување според координати е креиран парцијален GiST индекс. |
| | 104 | |
| | 105 | {{{#!sql |
| | 106 | CREATE INDEX IF NOT EXISTS address_coordinates_gist_idx |
| | 107 | ON public.address |
| | 108 | USING GIST ( |
| | 109 | (point(longitude, latitude)) |
| | 110 | ) |
| | 111 | WHERE latitude IS NOT NULL |
| | 112 | AND longitude IS NOT NULL; |
| | 113 | }}} |
| | 114 | |
| | 115 | Индексот ги содржи само адресите што имаат координати. Тој се користи за побрзо просторно филтрирање на кандидатите пред пресметувањето на точното растојание. |
| | 116 | |
| | 117 | == 1.7 Ограничување на решението == |
| | 118 | |
| | 119 | Имплементацијата не користи PostGIS. Таа претставува геопросторно решение изработено со основните типови и индекси на PostgreSQL. |
| | 120 | |
| | 121 | PostGIS не беше достапен на серверот, а корисникот на базата нема администраторски права за негово инсталирање. Поради тоа се користат `point`, GiST индекс и Haversine формула. |
| | 122 | |
| | 123 | = 2. Партиционирање на нарачките = |
| | 124 | |
| | 125 | == 2.1 Цел == |
| | 126 | |
| | 127 | Табелата `public."Order"` содржи `10.000.013` нарачки со датуми од `2021-01-01` до `2026-05-10`. |
| | 128 | |
| | 129 | Целта на партиционирањето е големата логичка табела да се подели на помали физички табели според годината на нарачката. |
| | 130 | |
| | 131 | Оригиналната табела `public."Order"` не се менува. За демонстрацијата е креирана посебна шема `advanced_partitioning`. |
| | 132 | |
| | 133 | == 2.2 Родителска партиционирана табела == |
| | 134 | |
| | 135 | {{{#!sql |
| | 136 | CREATE SCHEMA IF NOT EXISTS advanced_partitioning; |
| | 137 | |
| | 138 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history ( |
| | 139 | LIKE public."Order" |
| | 140 | ) |
| | 141 | PARTITION BY RANGE (order_date); |
| | 142 | }}} |
| | 143 | |
| | 144 | `PARTITION BY RANGE (order_date)` означува дека редовите се распределуваат во партиции според опсегот на `order_date`. |
| | 145 | |
| | 146 | == 2.3 Годишни партиции == |
| | 147 | |
| | 148 | За секоја година е креирана посебна партиција. |
| | 149 | |
| | 150 | {{{#!sql |
| | 151 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_2021 |
| | 152 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 153 | FOR VALUES FROM ('2021-01-01') TO ('2022-01-01'); |
| | 154 | |
| | 155 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_2022 |
| | 156 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 157 | FOR VALUES FROM ('2022-01-01') TO ('2023-01-01'); |
| | 158 | |
| | 159 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_2023 |
| | 160 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 161 | FOR VALUES FROM ('2023-01-01') TO ('2024-01-01'); |
| | 162 | |
| | 163 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_2024 |
| | 164 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 165 | FOR VALUES FROM ('2024-01-01') TO ('2025-01-01'); |
| | 166 | |
| | 167 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_2025 |
| | 168 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 169 | FOR VALUES FROM ('2025-01-01') TO ('2026-01-01'); |
| | 170 | |
| | 171 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_2026 |
| | 172 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 173 | FOR VALUES FROM ('2026-01-01') TO ('2027-01-01'); |
| | 174 | }}} |
| | 175 | |
| | 176 | Долната граница е вклучена, додека горната граница не е вклучена. На пример, партицијата за 2025 година ги чува датумите: |
| | 177 | |
| | 178 | {{{ |
| | 179 | 2025-01-01 <= order_date < 2026-01-01 |
| | 180 | }}} |
| | 181 | |
| | 182 | Креирана е и `DEFAULT` партиција за датуми што не припаѓаат во дефинираните годишни опсези. |
| | 183 | |
| | 184 | {{{#!sql |
| | 185 | CREATE TABLE advanced_partitioning.order_history_default |
| | 186 | PARTITION OF advanced_partitioning.order_history |
| | 187 | DEFAULT; |
| | 188 | }}} |
| | 189 | |
| | 190 | == 2.4 Внесување примерок од реалните податоци == |
| | 191 | |
| | 192 | За тестирање е земен приближно 1% примерок од оригиналната табела. |
| | 193 | |
| | 194 | {{{#!sql |
| | 195 | INSERT INTO advanced_partitioning.order_history |
| | 196 | SELECT * |
| | 197 | FROM public."Order" |
| | 198 | TABLESAMPLE SYSTEM (1) |
| | 199 | REPEATABLE (2026); |
| | 200 | }}} |
| | 201 | |
| | 202 | Вметнати се вкупно `102.606` реални нарачки. PostgreSQL автоматски го насочува секој ред во соодветната партиција според `order_date`. |
| | 203 | |
| | 204 | Добиена е следната распределба: |
| | 205 | |
| | 206 | || Партиција || Број на нарачки || |
| | 207 | || 2021 || 19.122 || |
| | 208 | || 2022 || 19.251 || |
| | 209 | || 2023 || 19.015 || |
| | 210 | || 2024 || 19.330 || |
| | 211 | || 2025 || 19.273 || |
| | 212 | || 2026 || 6.615 || |
| | 213 | |
| | 214 | == 2.5 Индекс на датумот == |
| | 215 | |
| | 216 | На родителската табела е дефиниран индекс врз `order_date`. |
| | 217 | |
| | 218 | {{{#!sql |
| | 219 | CREATE INDEX IF NOT EXISTS order_history_order_date_idx |
| | 220 | ON advanced_partitioning.order_history (order_date); |
| | 221 | |
| | 222 | ANALYZE advanced_partitioning.order_history; |
| | 223 | }}} |
| | 224 | |
| | 225 | PostgreSQL автоматски креира соодветни индекси на поединечните партиции. |
| | 226 | |
| | 227 | == 2.6 Partition pruning == |
| | 228 | |
| | 229 | Ефикасноста на партиционирањето е проверена со следниот план за извршување: |
| | 230 | |
| | 231 | {{{#!sql |
| | 232 | EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) |
| | 233 | SELECT COUNT(*) |
| | 234 | FROM advanced_partitioning.order_history |
| | 235 | WHERE order_date >= DATE '2025-01-01' |
| | 236 | AND order_date < DATE '2026-01-01'; |
| | 237 | }}} |
| | 238 | |
| | 239 | Во планот за извршување се добива: |
| | 240 | |
| | 241 | {{{ |
| | 242 | Index Only Scan using order_history_2025_order_date_idx |
| | 243 | on order_history_2025 |
| | 244 | Heap Fetches: 0 |
| | 245 | Execution Time: 3.486 ms |
| | 246 | }}} |
| | 247 | |
| | 248 | Иако барањето се извршува над родителската табела `order_history`, PostgreSQL пристапува само до `order_history_2025`. |
| | 249 | |
| | 250 | Оваа оптимизација се нарекува `partition pruning`. Од условот за датум PostgreSQL определува дека потребните податоци можат да се наоѓаат само во партицијата за 2025 година и ги исклучува останатите партиции од пребарувањето. |
| | 251 | |
| | 252 | Потоа се применува `Index Only Scan`, со што податоците се читаат директно од индексот, без дополнително читање од табелата. |
| | 253 | |
| | 254 | = Заклучок = |
| | 255 | |
| | 256 | Со геопросторното пребарување се овозможува пронаоѓање продавници во зададен радиус преку координати, просторен индекс и Haversine формула. |
| | 257 | |
| | 258 | Со партиционирањето на нарачките по година се намалува бројот на податоци што треба да се пребаруваат. Комбинацијата од partition pruning и индексирање овозможува поефикасно извршување на временски ограничени барања над голема историја на нарачки. |