= Nutritioneer | Нормализација и оптимизација на дизајн

== Денормализирана форма
Рамна табела од сите ентитети на Nutritioneer и нивните врски, без структурни ограничувања. Повеќевредносните факти се присутни како групи што се повторуваат: еден рецепт има многу состојки, многу диететски ограничувања и многу коментари, а една состојка носи многу нутриенти.

=== Функционални зависности

* user_id → email, username, password, role
* email → user_id        (алтернативен клуч, UNIQUE)
* username → user_id     (алтернативен клуч, UNIQUE)
* ingredient_id → ingredient_name, ingr_description, energy, kcal, ingr_type
* ingredient_name → ingredient_id    (алтернативен клуч, UNIQUE)
* nutrient_id → nutr_description, rdi_quantity, unit, nutr_type
* nutr_description → nutrient_id     (алтернативен клуч, UNIQUE)
* restriction_id → restr_description, restr_type
* restr_description → restriction_id (алтернативен клуч, UNIQUE)
* recipe_id → recipe_name, guide, kcal_sum, servings, user_id
* post_id → media, media_type, media_name, is_private, is_favourite, status, post_created_at, user_id, recipe_id
* recipe_id → post_id    (POSTS_ON е 1:1, UNIQUE врз recipe_id)
* comment_id → comment_text, comment_created_at, post_id, user_id
* list_id → list_date_time, list_notes, is_bought, list_kcal, user_id
* planner_id → planner_date_time, planner_notes, planner_kcal, is_consumed, user_id
* bio_id → bio_date, weight, height, age, muscle_fat_ratio, user_id
* {user_id, bio_date} → bio_id    (едно мерење по корисник на ден)
* {recipe_id, ingredient_id} → ingredient_quantity
* {ingredient_id, nutrient_id} → nutrient_amount
* {list_id, ingredient_id} → buy_quantity

=== Чисти M:N врски
Врските како recipe - restriction и grocery_list - grocery_list_bulk_add_ingredient неможат да определат дополнителен атрибут. Не се функционални зависности.

=== Почетна денормализирана релација


{{{
R( user_id, email, username, password, role, ingredient_id, ingredient_name, ingr_description, energy, kcal, ingr_type, nutrient_id, nutr_description, rdi_quantity, unit, nutr_type, restriction_id, restr_description, restr_type, recipe_id, recipe_name, guide, kcal_sum, servings, post_id, media, media_type, media_name, is_private, is_favourite, status, post_created_at, comment_id, comment_text, comment_created_at, list_id, list_date_time, list_notes, is_bought, list_kcal, planner_id, planner_date_time, planner_notes, planner_kcal, is_consumed, bio_id, bio_date, weight, height, age, muscle_fat_ratio, ingredient_quantity, nutrient_amount, buy_quantity )
}}}


=== Кандидат-клуч

1.X+ = R 
2.X е минимално

Кандидати клучеви се следните:
{{{
K = { comment_id, ingredient_id, nutrient_id, restriction_id, list_id, planner_id, bio_id }
}}}

Атрибут што не се појавува на десната страна на ниедна функционална зависност никогаш не може да биде изведен, па мора да припаѓа на секој клуч. Пресметка на затворањето на K:
* comment_id → post_id, user_id;  post_id → recipe_id;  recipe_id → атрибути на рецептот;  user_id → атрибути на корисникот
* ingredient_id → атрибути на состојката;  {recipe_id, ingredient_id} → ingredient_quantity
* nutrient_id → атрибути на нутриентот;  {ingredient_id, nutrient_id} → nutrient_amount
* restriction_id, list_id, planner_id, bio_id → нивните гранки;  {list_id, ingredient_id} → buy_quantity

=== Проверка на минималност
1. Отстранување на comment_id -> Се губи крајот на синџирот коментар → објава → рецепт → корисник.
2. Отстранување на ingredient_id -> Се губи каталогот на храна, а со него и сите три атрибути за количина на врските. 
3. Oтстранување на nutrient_id -> Се губи гранката на нутриенти и nutrient_amount.
4. Oтстранување на restriction_id -> Се губи гранката на диететски ознаки
5. Oтстранување на list_id, planner_id или bio_id -> Се губат соодветните ентитети. Ниедна од нив не е определена од ништо друго.

=== Примерок од денормализирани податоци
Истиот корисник, рецепт, состојка и количина на нутриент се повторуваат по еднаш за секој коментар и по еднаш за секое ограничување. Промена на име на рецепт би барала ажурирање на секој од овие редови — **аномалија при промена** — а бришењето на последниот коментар би го избришало и фактот дека рецептот содржи бел грав — **аномалија при бришење.**

||= username =||= recipe name =||= ingredient name =||= nutrient descr =||= nutrient amount =||= restriction type =||= comment =|| 
|| marija_t || Tavce Gravce ||  Dry White Beans || Protein || 21.0 ||  vegan || How long should I let it simmer and soak? || 
|| marija_t || Tavce Gravce ||  Dry White Beans || Protein || 21.0 ||  vegan || How long should you keep stirring the pot? || 
|| marija_t || Tavce Gravce ||  Dry White Beans || Protein || 21.0 ||  gluten_free || What is in the sauce? || 
== ПРВА(1NF)
{{{
Релацијата е во 1NF кога:
• Редоследот на редовите нема значење
• Секој атрибут содржи атомски вредности
• Типовите на податоци се доследни
• Примарен клуч еднозначно го идентификува секој запис
• Не постојат групи што се повторуваат
}}}

Постапката за подготовка на рецептот се чува како една текстуална вредност наместо како листа чекори, бидејќи чекорите никогаш не се пребаруваат поединечно. Релацијата ја задоволува 1NF така што секој атрибут содржи една атомска вредност идентификувано со K.

== ВТОРА(2NF)

{{{
За да се постигне 2NF:
• 1NF +
• Парцијалните зависности мора да се отстранат.
• Атрибутите што зависат само од дел од K мора да се издвојат во независни релации.
}}}
* R -> Целосна шема
* R′ -> Шема после издвојување
Секој атрибут на R зависи само од една компонента на K (или од пар извлечен од неа), никогаш од целиот K, па секоја гранка е парцијална зависност и се издвојува во сопствена релација.

== Декомпозиција во 2NF
=== R1 - USER
Проверка на кандидат-клучот: user_id е примарен клуч. email и username се алтернативни (unique) K. Не постојат парцијални зависности.
{{{
{user_id} → {email, username, password, role}
}}}

||= user_id =||= email =||= username =||= password =||= role =||
|| 6 || acko@lavurovski.com || acko_l || testPass@1 || admin || 
|| 8 || marija.trajko@gmail.com || marija_t || testPass@1 || user || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R1 ∩ R′ = {user_id}

=== R2 - INGREDIENT

Проверка на кандидат-клучот: ingredient_id е примарен клуч; ingredient_name е алтернативен К.
{{{
{ingredient_id} → {ingredient_name, ingr_description, energy, kcal, ingr_type}
}}}

||= ingredient_id =||= name =||= description =||= energy =||= kcal =||= type =||
|| 26 || Onion || White or Red, will make you cry || 167 || 40 || vegetable || 
|| 28 || Bread || Plain Bread || 1000 || 40 || carbs || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R1 ∩ R′ = {ingredient_id}

=== R3 - NUTRIENT
Проверка на кандидат-клучот: nutrient_id е примарен клуч; nutr_description е алтернативен K.
{{{
{nutrient_id} → {nutr_description, rdi_quantity, unit, nutr_type}
}}}
||= nutrient_id =||= description =||= quantity =||= unit=||= type =||
|| 1 || Protein || 50 || gram || macro || 
|| 9 || Vitamin C || 80 || milligram || micro ||
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R3 ∩ R′ = {nutrient_id}

=== R4 - RESTRICTION
Проверка на кандидат-клучот: restriction_id е примарен клуч; restr_description е алтернативен K.
{{{
{restriction_id} → {restr_description, restr_type}
}}}
||= restriction_id =||= restr_description =||= type =||
|| 12 || No animal origins || vegan ||
|| 20 || Only animal origins || carnivore || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R4 ∩ R′ = {restriction_id}
=== R5 - RECIPE
Проверка на кандидат-клучот: recipe_id е примарен клуч. user_id е надворешен клуч кон R1.
{{{
{recipe_id} → {recipe_name, guide, kcal_sum, servings, user_id}
}}}

||= recipe_id =||= name =||= guide =||= kcal_sum =||= servings =||= user_id =||
|| 1 || Omlette|| 1.Get Eggs 2... || 1167 || 1 || 2 || 
|| 2 || Cesar Salad || 1. Get Bowl 2... || 2400 || 2 || 3 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R5 ∩ R′ = {recipe_id, user_id}


=== R6 - POST
Проверка на кандидат-клучот: post_id е примарен клуч. recipe_id е алтернативен клуч (UNIQUE, дозволува NULL), кој ја реализира врската POSTS_ON 1:1. user_id ја реализира CREATES.
{{{
{post_id} → {media, media_type, media_name, is_private, is_favourite, status, post_created_at, user_id, recipe_id}
}}}

||= post_id =||= is_private =||= is_favourite =||= status =||= created_at =||= user_id =||= recipe_id =||=
|| 1 || true || true  || published || 2026-01-30 07:30 || 2 || NULL ||
|| 2 || true  || false || published || 2026-03-20 09:35 || 3 || 1 ||
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R6 ∩ R′ = {post_id, user_id, recipe_id}.
=== R7 - COMMENT
Проверка на кандидат-клучот: comment_id е примарен клуч.
{{{
{comment_id} → {comment_text, comment_created_at, post_id, user_id}
}}}
||= comment_id =||= description =||= created_at =||= post_id =||= user_id =||
|| 12 || Pozdrav do Baba Rada || 2026-01-30 07:30 || 3 || 1 || 
|| 29 || Vkusno i zdravo || 2026-12-10 08:30 || 2|| 5 ||
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R7 ∩ R′ = {comment_id, post_id, user_id}.

=== R8 - GROCERY_LIST
Проверка на кандидат-клучот:  list_id е примарен клуч.
{{{
{list_id} → {list_date_time, list_notes, is_bought, list_kcal, user_id}
}}}

||= list_id =||= date_time =||= notes =||= is_bought =||= kcal =||= user_id =||
|| 12 || 2026-01-30 07:30 || Sabota Rucek || true || 1167  || 2 || 
|| 23 || 2026-12-10 08:30 || Igor Rodenden || true || 2400  || 3 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од R8 ∩ R′ = {list_id, user_id}.

=== R9 - INTAKE_PLANNER
Проверка на кандидат-клучот:  planner_id е примарен клуч.
{{{
{planner_id} → {planner_date_time, planner_notes, planner_kcal, is_consumed, user_id}
}}}

||= planner_id =||= date_time =||= notes =||= kcal =||= is_consumed =||= user_id =||
|| 12 || 2026-01-30 07:30 || Sabota Rucek || 1167 || true || 2 || 
|| 23 || 2026-12-10 08:30 || Igor Rodenden || 2400 || true || 3 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R9 ∩ R′ = {planner_id, user_id}.

=== R10 - BIOMETRICS
Проверка на кандидат-клучот:  bio_id е примарен клуч; {user_id, bio_date} е алтернативен K.
{{{
{bio_id} → {bio_date, weight, height, age, muscle_fat_ratio, user_id}
}}}

||= bio_id =||= date =||= weight =||= height =||= age =||= muscle_fat_ratio =||= user_id =||
|| 1 || 2026-01-10 || 100 || 189 || 25 || 1 || 
|| 2 || 2026-01-11 || 99.5 || 189 || 25 || 1 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R10 ∩ R′ = {bio_id, user_id}.

=== R11 - RECIPE_CONTAINS_INGREDIENT
Проверка на кандидат-клучот:  Составен примарен клуч {recipe_id, ingredient_id}. Количина зависи од целиот пар — ни самиот рецепт, ни самата состојка не ја определуваат.
{{{
{recipe_id, ingredient_id} → {ingredient_quantity}
}}}

||= recipe_id =||= ingredient_id =||= ingredient_quantity =||
|| 1 || 20 || 100 ||
|| 2 || 30 || 450 ||
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R11 ∩ R′ = {recipe_id, ingredient_id}.

=== R12 - INGREDIENT_CONTAINS_NUTRIENT
Проверка на кандидат-клучот:  Составен примарен клуч {ingredient_id, nutrient_id}. Количината на 100 g зависи од целиот пар.
{{{
{ingredient_id, nutrient_id} → {nutrient_amount}
}}}

||= ingredient_id =||= nutrient_id =||= quantity =||
|| 21 || 1 || 10.0 ||
|| 22 || 2 || 5.0 ||
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R12 ∩ R′ = {ingredient_id, nutrient_id}.


=== R13 - RECIPE_CONTAINS_RESTRICTION
Проверка на кандидат-клучот:  Чиста составна релациска табела со клуч {recipe_id, restriction_id}.
{{{
{ingredient_id, nutrient_id} → {nutrient_amount}
}}}

||= recipe_id =||= restriction_id =||
|| 1 || 1 ||
|| 2 || 2 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R13 ∩ R′ = {recipe_id, restriction_id}.


=== R14 - GROCERY_LIST_BULK_ADD_INGREDIENT
Проверка на кандидат-клучот: Чиста составна релациска табела со клуч {list_id, recipe_id}.
{{{
{list_id, recipe_id} → Нема атрибути надвор од клучот.
}}}

||= list_id =||= recipe_id =||
|| 1 || 3 ||
|| 2 || 4 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R14 ∩ R′ = {list_id, recipe_id}.


=== R15 - GROCERY_LIST_SINGLE_ADD_INGREDIENT
Проверка на кандидат-клучот: Составен примарен клуч {list_id, ingredient_id}.
{{{
{list_id, ingredient_id} → {buy_quantity}
}}}

||= list_id =||= ingredient_id =||= buy_quantity =||
|| 1 || 3 || 1000 ||
|| 2 || 4 || 250 ||
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R15 ∩ R′ = {list_id, ingredient_id}

=== R16 - INTAKE_PLANNER_SAVE_TO_LIST_POST
Проверка на кандидат-клучот: Чиста составна врзна табела со клуч {planner_id, post_id}.
{{{
{planner_id, post_id} → Нема атрибути надвор од клучот.
}}}

||= planner_id =||= post_id =||
|| 1 || 3 ||
|| 2 || 4 || 
* Спојување без загуба во случајов се изведува од  R16 ∩ R′ = {planner_id, post_id}.


== ТРЕТА(3NF)
{{{
За да се постигне 2NF:
• 2NF +
• Не постојат транзитивни зависности.
• Секој атрибут надвор од клучот зависи строго и директно само од примарниот клуч.
}}}

Транзитивноста е разрешена со декомпозицијата во 2FN:
* comment_id → user_id → email, recipe_id → user_id → username
* post_id → recipe_id → kcal_sum

Ниеден атрибут надвор од клучот во ниедна релација не зависи од друг атрибут надвор од клучот, па шемата ја задоволува 3NF.
Изведените атрибути за kcal и kcal_sum (R5, R8 и R9) можат да се гледаат како отстапување во овај случај, но тие се материјализираат при секое барање така што е повеќе отсликува редудентност меѓу релации. За подетална анализа посочете се кон DML скриптата за калкулации во Фаза 02.

== БОЈС-КОДОВА (BCNF)

||= Релација =||= PK =||= FK =||= Нормална форма =||
||USER||user_id||X|| ||
||INGREDIENT||ingredient_id||X||3NF / BCNF ||
||NUTRIENT||nutrient_id ||X||3NF / BCNF  ||
||RESTRICTION||restriction_id||X||3NF / BCNF ||
||RECIPE||recipe_id||user_id → USER ||3NF / BCNF ||
||POST||post_id||user_id → USER, recipe_id → RECIPE||3NF / BCNF ||
||COMMENT ||comment_id||post_id → POST, user_id → USER||3NF / BCNF ||
||GROCERY_LIST||list_id||user_id → USER||3NF / BCNF ||
||INTAKE_PLANNER||planner_id||user_id → USER||3NF / BCNF ||
||BIOMETRICS||bio_id||user_id → USER||3NF / BCNF ||
||RECIPE_CONTAINS_INGREDIENT||recipe_id, nutrient_id||recipe_id → RECIPE, ingredient_id → INGREDIENT||3NF / BCNF ||
||INGREDIENT_CONTAINS_NUTRIENT||ingredient_id, nutrient_id||ingredient_id → INGREDIENT, nutrient_id → NUTRIENT||3NF / BCNF ||
||RECIPE_CONTAINS_RESTRICTION||recipe_id, restriction_id ||recipe_id → RECIPE, restriction_id → RESTRICTION||3NF / BCNF ||
||GROCERY_LIST_BULK_ADD_INGREDIENT||list_id, recipe_id||list_id → GROCERY_LIST, recipe_id → RECIPE||3NF / BCNF ||
||GROCERY_LIST_SINGLE_ADD_INGREDIENT||list_id, ingredient_id||list_id → GROCERY_LIST, ingredient_id → INGREDIENT||3NF / BCNF ||
||INTAKE_PLANNER_SAVE_TO_LIST_POST||planner_id, post_id||planner_id → INTAKE_PLANNER, post_id → POST||3NF / BCNF ||




== Навигација низ проектот
[https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/WikiStart Почетна страна]
||= Фаза =||= Име на фаза =||= Статус =||
|| P0 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/About Дефинирање проект] || Одобрен ||
|| P1 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/ERModel Концептуален дизајн и ЕР Дијаграм] || Одобрен ||
|| P2 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/RelationalDesign Логички и физички дизајн - DDL] || Одобрен ||
|| P3 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/UseCaseModel Кориснички/апикациски сценарија со базата на податоци] || Одобрен ||
|| P4 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/PrototypeApplication Протип со основни функционалности] || WIP ||
|| М1 || Презентација на прототип || WIP ||
|| P5 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/Normalization Нормализација и оптимизација на дизајн] || WIP ||
|| P6 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/AdvancedReports Напредни извештаи од базата]  || WIP ||
|| P7 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/AdvancedDatabaseDevelopment Понапреден развој на базата] || WIP ||
|| P8 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/AdvancedApplicationDevelopment Напреден апликативен развој] || WIP ||
|| P9 || [https://develop.finki.ukim.mk/projects/nutritioneer/wiki/OtherDevelopment Дополнителни имплементации] || WIP ||
|| М2 || Финализиран проект || WIP ||

=== ^([#hn Trac навигација])

 * TracGuide Documentation