| 12 | | '''Cultural Heritage Preservation System (CHPS)''' е сеопфатен систем за управување со податоци наменет за евиденција, дигитализација и долгорочна заштита на културни и археолошки артефакти. Системот овозможува централизирано складирање на информации за потеклото, класификацијата и моменталната состојба на објектите. Проектот ги обединува процесите на теренско истражување, лабораториска конзервација и јавно изложување, овозможувајќи им на институциите целосен увид во животниот циклус на секој артефакт. |
| | 12 | Проектот претставува специјализирана платформа за дигитална евиденција и управување со културно-археолошко наследство. Системот е наменет за поддршка на институциите при каталогизација на артефакти, следење на нивната физичка состоба и менаџирање на процесите на конзервација и реставрација. Базата на податоци содржи детални информации за археолошки локалитети, предмети (артефакти), материјали, културни периоди, како и податоци за конзерваторски проекти, истражувачки пристап, изложби и научни публикации. |
| | 13 | |
| | 14 | Системот овозможува прецизно следење на секој предмет од моментот на пронаоѓање, преку лабораториска обработка, па сè до негово изложување или споменување во научни трудови. Посебно внимание е посветено на хиерархиската структура на фрагменти и историјата на движење на предметите помеѓу различни институции, со цел да се обезбеди целосен дигитален континуитет на историскиот контекст. |
| 19 | | === Проблеми кои се решаваат === |
| 20 | | Системот директно ги адресира следните проблеми во институциите: |
| 21 | | * '''Неорганизирана евиденција:''' Дигитализирање на документацијата за артефакти и локалитети на едно место. |
| 22 | | * '''Следење на состојбата:''' Следење на историјата на физичките промени на предметите низ времето. |
| 23 | | * '''Комплексност на фрагменти:''' Решавање на проблемот со поврзување на пронајдени фрагменти со нивните матични објекти (хиерархиска структура). |
| 24 | | * '''Транспарентна конзервација:''' Детално логирање на секој чекор од процесот на реставрација и употребените материјали. |
| 25 | | * '''Движење на предмети:''' Евиденција на локации при префрлање на предмети меѓу различни институции или изложби. |
| | 20 | Базата и апликацијата се наменети да бидат во сопственост на јавни институции (музеи, заводи за заштита, министерства) или универзитетски истражувачки центри. Нивните потреби вклучуваат сигурно чување на податоците, спречување на неавторизиран пристап до чувствителни информации за локации на наоѓалишта и автоматизација на извештаите за состојбата на предметите. |
| 27 | | === Категории на корисници === |
| 28 | | * '''Администратор:''' Целосна контрола врз шифрарниците, корисничките профили и системските подесувања. |
| 29 | | * '''Истражувач/Археолог:''' Внесување на нови наоди, евиденција на локалитети и пристап до научни публикации. |
| 30 | | * '''Конзерватор:''' Управување со третмани, чекори на реставрација и проценка на состојбата. |
| 31 | | * '''Гостин:''' Преглед на јавно достапни информации за изложби, артефакти и локалитети за едукативни цели. |
| | 22 | '''Со ова решение се решаваат клучни проблеми во секторот за културно наследство:''' |
| | 23 | * '''Разединета документација:''' Наместо децениски хартиени картони, сите податоци се во централизирана релациона база. |
| | 24 | * '''Губење на контекстот на фрагментите:''' Со поддршка за self-referencing релации, се овозможува точно мапирање на тоа кој фрагмент на кој поголем објект му припаѓа. |
| | 25 | * '''Недостаток на историја на третмани:''' Системот овозможува увид во секој извршен чекор на конзервација (''Treatment_Step_Log''), што е од клучно значење за идни реставраторски зафати. |
| | 26 | * '''Контрола на истражувачки пристап:''' Преку ''Researcher_Access'' точно се дефинира кој надворешен истражувач има дозвола да работи со одреден артефакт или проект. |
| 33 | | === Разлика во споредба со постојни решенија === |
| 34 | | За разлика од генеричките системи, овој проект нуди специфична интеграција на: |
| 35 | | 1. '''Географска прецизност:''' Вградени контроли за координати специфични за македонскиот регион. |
| 36 | | 2. '''Поврзаност со наука:''' Директна референца помеѓу физичкиот предмет и научните трудови каде што е обработен. |
| 37 | | 3. '''Историја на сопственост:''' Следење на целосната хронологија на движење на артефактите. |
| | 28 | '''Пристап до системот ќе имаат неколку типови корисници:''' |
| | 29 | * '''Администратори:''' Управуваат со глобалните шифрарници (региони, материјали, институции). |
| | 30 | * '''Конзерватори:''' Внесуваат оценки за состојбата и спроведуваат реставраторски проекти. |
| | 31 | * '''Истражувачи/Археолози:''' Внесуваат наоди од терен и ги поврзуваат со научни публикации. |
| | 32 | * '''Гости:''' Имаат ограничен преглед на информации за изложби и јавно достапни артефакти. |
| 39 | | === Тип на апликација === |
| 40 | | Се работи за '''веб-базирана апликација''' наменета за професионална употреба. Овој пристап овозможува лесен пристап до базата од терен (при ископувања) и од лабораторија, без потреба од локална инсталација на специфичен софтвер. |
| | 34 | Иако постојат општи софтвери за инвентар, овој систем се разликува по деталното моделирање на специфични археолошки потреби: поддршка за повеќе автори на публикации, следење на фотографска документација низ времето и историја на локации на движење на предметите. Проектот ги применува напредните концепти на бази на податоци преку комплексни ограничувања (''constraints'') за географска точност и конзистентност на податоците при мулти-институционално работење. |
| | 35 | |
| | 36 | Апликацијата е планирана како веб апликација, со што се овозможува лесен пристап за археолозите директно од терен преку преносни уреди, како и за конзерваторите во нивните лаборатории, обезбедувајќи централизиран проток на информации без потреба од локална инсталација. |
