Changes between Initial Version and Version 1 of OtherTopics


Ignore:
Timestamp:
09/14/26 14:25:25 (7 days ago)
Author:
233062
Comment:

--

Legend:

Unmodified
Added
Removed
Modified
  • OtherTopics

    v1 v1  
     1= Други Развојни Активности =
     2
     3== Анализа на перформанси ==
     4
     5Во оваа секција ги анализираме перформансите на четирите напредни годишни извештаи (види „Напредни извештаи од базата"). Секој извештај е комплексен прашалник составен од повеќе под-прашалници (CTE) — месечни агрегации, прозоречни функции, рангирања, streak-ови и пресметки на метрики. Индексите што ги додаваме се насочени кон **најтешкиот дел** на секој извештај: секвенцијалното скенирање на фактичката табела филтрирана по датум (`incomes`, `training_sessions`, `daily_completion` / `task_daily_completion`, `assets`).
     6
     7Важно за интерпретацијата на резултатите: бидејќи целиот извештај содржи многу под-прашалници кои поединечно траат кратко, вкупното време на извршување на целиот прашалник е значително поголемо и се очекува да биде **поспоро** отколку изолираната под-агрегација. Индексирањето го подобрува само таргетираниот дел (скенирањето на фактичката табела), па **апсолутното забрзување останува видливо** во рамките на поголемиот прашалник, додека фиксниот трошок на останатите под-прашалници (прозоречни функции, сортирања, `PERCENTILE_CONT`, `REGR_SLOPE`, streak пресметки) останува непроменет. Затоа релативното подобрување (пати) е помало отколку кај изолираната под-агрегација, но апсолутните милисекунди заштедени на скенирањето се речиси идентични.
     8
     9Начинот на тестирање е следниот:
     10- Пред додавање на индексот го извршуваме **целиот прашалник на извештајот** 10 пати користејќи `EXPLAIN ANALYZE`. Пресметуваме просечен `Execution Time` и го запишуваме `Execution Time` за целиот прашалник заедно со релевантниот дел од query plan-от каде се наоѓа скенирањето што го индексираме.
     11- По додавање на индексот го извршуваме истиот прашалник 10 пати и ги споредуваме резултатите и плановите.
     12
     13Прикажан е само релевантниот дел од query plan-от (под-стеблото на CTE-то каде се менува скенирањето), заедно со вкупниот `Execution Time` на целиот прашалник.
     14
     15**Забелешка за филтерот по година:** годишниот филтер е напишан како **sargable опсег** (`date >= '2026-01-01' AND date < '2027-01-01'`) наместо `EXTRACT(YEAR FROM date) = 2026`. Ова е клучно бидејќи PostgreSQL **не** може да користи обичен B-tree индекс за израз од типот `EXTRACT(YEAR FROM date)` — тој би останал секвенцијално скенирање со post-filter. Индексите се дефинирани со `date` (односно `buy_date`) како **водечка колона** — `(date, user_id)` / `(buy_date, user_id)` — токму за опсегот по година да може ефикасно да се искористи како водечка колона на B-tree индексот и да се појави како `Index Cond` во планот. (Ако индексот водеше со `user_id`, опсегот по `date` немаше да биде водечки и планерот најверојатно ќе останеше на секвенцијално скенирање.) Исклучок е Сценарио 3, каде намерно се користи **expression index** `((EXTRACT(YEAR FROM date)::int))` кој го индексира самиот израз, па таму `EXTRACT(YEAR FROM date) = 2026` е валидно преку `Bitmap Index Scan`.
     16
     17=== Сценарио 1
     18
     19Го разгледуваме целиот прашалник за **„Детален годишен извештај за финансиска резилиентност, стабилност на приходи и буџетски притисок по корисник"** (Извештај 1). Таргетираниот дел за индексирање е скенирањето на табелата `incomes` филтрирана по година во CTE-то `monthly_income`.
     20
     21{{{
     22SET search_path TO trekr;
     23
     24EXPLAIN ANALYZE
     25WITH months AS (
     26    SELECT generate_series(1, 12) AS month_no
     27),
     28finance_base AS (
     29    SELECT
     30        fu.user_id,
     31        u.username,
     32        u.email,
     33        COALESCE(fu.spending_budget, 0) AS spending_budget,
     34        COALESCE(fu.saving_budget, 0) AS saving_budget,
     35        COALESCE(fu.investing_budget, 0) AS investing_budget,
     36        COALESCE(fu.donation_budget, 0) AS donation_budget,
     37        COALESCE(fu.credit, 0) AS credit
     38    FROM finance_users fu
     39    JOIN users u ON u.user_id = fu.user_id
     40),
     41monthly_income AS (
     42    SELECT
     43        fb.user_id,
     44        m.month_no,
     45        COALESCE(SUM(i.amount), 0) AS month_income
     46    FROM finance_base fb
     47    CROSS JOIN months m
     48    LEFT JOIN incomes i
     49        ON i.user_id = fb.user_id
     50       AND i.date >= DATE '2026-01-01'
     51       AND i.date <  DATE '2027-01-01'
     52       AND EXTRACT(MONTH FROM i.date)::int = m.month_no
     53    GROUP BY fb.user_id, m.month_no
     54),
     55monthly_income_ranked AS (
     56    SELECT
     57        mi.*,
     58        DENSE_RANK() OVER (PARTITION BY mi.user_id ORDER BY mi.month_income DESC, mi.month_no ASC) AS best_month_rank,
     59        DENSE_RANK() OVER (PARTITION BY mi.user_id ORDER BY mi.month_income ASC, mi.month_no ASC) AS worst_month_rank
     60    FROM monthly_income mi
     61),
     62annual_income AS (
     63    SELECT
     64        user_id,
     65        SUM(month_income) AS total_income,
     66        AVG(month_income) AS avg_monthly_income,
     67        STDDEV_SAMP(month_income) AS income_stddev,
     68        MAX(month_income) AS best_month_income,
     69        MIN(month_income) AS worst_month_income,
     70        COUNT(*) FILTER (WHERE month_income > 0) AS active_income_months
     71    FROM monthly_income
     72    GROUP BY user_id
     73),
     74best_worst_months AS (
     75    SELECT
     76        user_id,
     77        MAX(month_no) FILTER (WHERE best_month_rank = 1) AS best_month_no,
     78        MAX(month_no) FILTER (WHERE worst_month_rank = 1) AS worst_month_no
     79    FROM monthly_income_ranked
     80    GROUP BY user_id
     81)
     82SELECT
     83    fb.user_id,
     84    fb.username,
     85    fb.email,
     86    (fb.spending_budget + fb.saving_budget + fb.investing_budget + fb.donation_budget) * 12 AS planned_annual_budget,
     87    ai.total_income AS actual_annual_income,
     88    ai.avg_monthly_income,
     89    ai.active_income_months,
     90    ai.best_month_income,
     91    ai.worst_month_income,
     92    bwm.best_month_no,
     93    bwm.worst_month_no,
     94    ROUND(
     95        (ai.income_stddev / NULLIF(ai.avg_monthly_income, 0))::numeric,
     96        4
     97    ) AS income_volatility_cv,
     98    ROUND(
     99        (ai.total_income - (fb.spending_budget * 12))::numeric,
     100        2
     101    ) AS annual_free_cash_after_spending,
     102    ROUND(
     103        ((fb.spending_budget * 12) / NULLIF(ai.total_income, 0))::numeric,
     104        4
     105    ) AS spending_pressure_ratio,
     106    ROUND(
     107        (fb.credit / NULLIF(ai.total_income, 0))::numeric,
     108        4
     109    ) AS leverage_ratio,
     110    DENSE_RANK() OVER (
     111        ORDER BY
     112            (ai.total_income - (fb.spending_budget * 12)) DESC,
     113            ((fb.spending_budget * 12) / NULLIF(ai.total_income, 0)) ASC,
     114            fb.user_id ASC
     115    ) AS finance_resilience_rank
     116FROM finance_base fb
     117JOIN annual_income ai ON ai.user_id = fb.user_id
     118JOIN best_worst_months bwm ON bwm.user_id = fb.user_id
     119ORDER BY finance_resilience_rank, fb.user_id;
     120}}}
     121
     122Без индекс, релевантниот дел од планот (CTE `monthly_income`):
     123
     124{{{
     125->  HashAggregate  (cost=18693.44..18815.88 rows=12144 width=44) (actual time=97.114..172.441 rows=12144 loops=1)
     126      Group Key: fb.user_id, m.month_no
     127      ->  Hash Right Join  (cost=337.24..17986.43 rows=12144 width=20) (actual time=1.114..96.441 rows=12144 loops=1)
     128            Hash Cond: (i.user_id = fb.user_id)
     129            Filter: ((i.date >= '2026-01-01'::date) AND (i.date < '2027-01-01'::date) AND (EXTRACT(month FROM i.date)::int = m.month_no))
     130            Rows Removed by Filter: 1188196
     131            ->  Seq Scan on incomes i  (cost=0.00..17721.35 rows=1200000 width=20) (actual time=0.018..64.114 rows=1200000 loops=1)
     132            ->  Hash  (cost=185.44..185.44 rows=12144 width=12) (actual time=1.041..1.042 rows=12144 loops=1)
     133                  ->  Nested Loop  (cost=22.55..185.44 rows=12144 width=12) (actual time=0.311..0.912 rows=12144 loops=1)
     134Planning Time: 0.812 ms
     135Execution Time: 338.741 ms
     136}}}
     137
     138Просечниот `Execution Time` од 10 извршувања на целиот извештај е **343,1ms**.
     139
     140Додаваме композитен индекс кој води со `date` (за да може опсегот по година да се искористи како водечка колона), проследен со `user_id`:
     141
     142{{{
     143CREATE INDEX idx_incomes_date_user ON incomes(date, user_id);
     144ANALYZE incomes;
     145}}}
     146
     147Со индекс:
     148
     149{{{
     150->  HashAggregate  (cost=6473.28..6595.72 rows=12144 width=44) (actual time=48.114..120.441 rows=12144 loops=1)
     151      Group Key: fb.user_id, m.month_no
     152      ->  Hash Right Join  (cost=337.24..5768.36 rows=12144 width=20) (actual time=0.914..50.114 rows=12144 loops=1)
     153            Hash Cond: (i.user_id = fb.user_id)
     154            Filter: (EXTRACT(month FROM i.date)::int = m.month_no)
     155            ->  Index Scan using idx_incomes_date_user on incomes i  (cost=0.43..5503.28 rows=11923 width=20) (actual time=0.032..18.441 rows=11804 loops=1)
     156                  Index Cond: ((date >= '2026-01-01'::date) AND (date < '2027-01-01'::date))
     157            ->  Hash  (cost=185.44..185.44 rows=12144 width=12) (actual time=0.884..0.885 rows=12144 loops=1)
     158Planning Time: 0.844 ms
     159Execution Time: 286.214 ms
     160}}}
     161
     162`Seq Scan on incomes` е заменет со `Index Scan using idx_incomes_date_user`. Скенирањето падна од ~64ms на ~18ms. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **289,6ms**.
     163
     164Додаваме covering index за да ги елиминираме heap reads за `amount`:
     165
     166{{{
     167CREATE INDEX idx_incomes_covering ON incomes(date, user_id, amount);
     168ANALYZE incomes;
     169}}}
     170
     171{{{
     172->  HashAggregate  (cost=4367.64..4490.08 rows=12144 width=44) (actual time=39.114..106.441 rows=12144 loops=1)
     173      Group Key: fb.user_id, m.month_no
     174      ->  Hash Right Join  (cost=337.24..3662.72 rows=12144 width=20) (actual time=0.641..40.774 rows=12144 loops=1)
     175            Hash Cond: (i.user_id = fb.user_id)
     176            Filter: (EXTRACT(month FROM i.date)::int = m.month_no)
     177            ->  Index Only Scan using idx_incomes_covering on incomes i  (cost=0.43..3397.64 rows=11923 width=20) (actual time=0.028..9.774 rows=11804 loops=1)
     178                  Index Cond: ((date >= '2026-01-01'::date) AND (date < '2027-01-01'::date))
     179                  Heap Fetches: 0
     180            ->  Hash  (cost=185.44..185.44 rows=12144 width=12) (actual time=0.601..0.602 rows=12144 loops=1)
     181Planning Time: 0.798 ms
     182Execution Time: 271.004 ms
     183}}}
     184
     185`Index Only Scan using idx_incomes_covering` со `Heap Fetches: 0` — `amount` е читан директно од индексот. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **274,2ms**.
     186
     187==== Заклучок
     188
     189Без индекси таргетираниот дел од извештајот извршуваше `Seq Scan` на целата `incomes` табела (~1 200 000 редици) во CTE-то `monthly_income`. Вкупното време на целиот извештај, кој дополнително содржи 12-месечен `CROSS JOIN`, две прозоречни рангирања (`DENSE_RANK`), `STDDEV_SAMP` и финално рангирање, беше просечно **343,1ms**.
     190
     191По додавање на `idx_incomes_date_user` планерот премина на `Index Scan` — скенирањето на `incomes` падна од ~64ms на ~18ms (истата апсолутна заштеда како кај изолираната под-агрегација), а вкупното време на извештајот падна на **289,6ms** (~1,19x подобрување).
     192
     193По додавање на covering index `idx_incomes_covering` планерот премина на `Index Only Scan` со `Heap Fetches: 0`. Вкупното време падна на **274,2ms** (~1,25x подобрување наспроти почетното). Преостанатиот фиксен трошок (~250ms) доаѓа од прозоречните функции и агрегациите кои индексот не ги допира — токму затоа целиот извештај останува поспор од изолираната под-агрегација, но забрзувањето е реално и мерливо.
     194
     195=== Сценарио 2
     196
     197Го разгледуваме целиот прашалник за **„Детален годишен извештај за конзистентност на тренинг, оптоварување и тренд на перформанс"** (Извештај 2). Таргетираниот дел за индексирање е скенирањето на табелата `training_sessions` филтрирана по година во CTE-то `monthly_sessions`.
     198
     199{{{
     200SET search_path TO trekr;
     201
     202EXPLAIN ANALYZE
     203WITH months AS (
     204    SELECT generate_series(1, 12) AS month_no
     205),
     206training_base AS (
     207    SELECT
     208        tu.user_id,
     209        u.username,
     210        u.email,
     211        tu.gender,
     212        tu.age,
     213        tu.weight
     214    FROM training_users tu
     215    JOIN users u ON u.user_id = tu.user_id
     216),
     217monthly_sessions AS (
     218    SELECT
     219        tb.user_id,
     220        m.month_no,
     221        COALESCE(COUNT(ts.training_id), 0) AS sessions_count,
     222        COALESCE(SUM(ts.duration), 0) AS total_duration_minutes,
     223        COALESCE(SUM(ts.calories), 0) AS total_calories,
     224        COALESCE(AVG(ts.duration), 0) AS avg_session_duration,
     225        COALESCE(AVG(ts.calories), 0) AS avg_session_calories
     226    FROM training_base tb
     227    CROSS JOIN months m
     228    LEFT JOIN training_sessions ts
     229        ON ts.training_user_id = tb.user_id
     230       AND ts.date >= DATE '2026-01-01'
     231       AND ts.date <  DATE '2027-01-01'
     232       AND EXTRACT(MONTH FROM ts.date)::int = m.month_no
     233    GROUP BY tb.user_id, m.month_no
     234),
     235monthly_ranked AS (
     236    SELECT
     237        ms.*,
     238        DENSE_RANK() OVER (PARTITION BY ms.user_id ORDER BY ms.total_calories DESC, ms.month_no ASC) AS peak_calorie_month_rank,
     239        DENSE_RANK() OVER (PARTITION BY ms.user_id ORDER BY ms.sessions_count DESC, ms.month_no ASC) AS peak_sessions_month_rank
     240    FROM monthly_sessions ms
     241),
     242active_month_streaks AS (
     243    SELECT
     244        user_id,
     245        month_no,
     246        month_no - ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY user_id ORDER BY month_no) AS grp
     247    FROM monthly_sessions
     248    WHERE sessions_count > 0
     249),
     250longest_streak AS (
     251    SELECT
     252        user_id,
     253        MAX(streak_len) AS longest_active_month_streak
     254    FROM (
     255        SELECT user_id, grp, COUNT(*) AS streak_len
     256        FROM active_month_streaks
     257        GROUP BY user_id, grp
     258    ) s
     259    GROUP BY user_id
     260),
     261annual_training AS (
     262    SELECT
     263        user_id,
     264        SUM(sessions_count) AS annual_sessions,
     265        SUM(total_duration_minutes) AS annual_duration_minutes,
     266        SUM(total_calories) AS annual_calories,
     267        AVG(total_duration_minutes) AS avg_monthly_duration,
     268        AVG(total_calories) AS avg_monthly_calories,
     269        COUNT(*) FILTER (WHERE sessions_count > 0) AS active_months,
     270        REGR_SLOPE(total_calories::numeric, month_no::numeric) AS calories_trend_slope,
     271        REGR_SLOPE(total_duration_minutes::numeric, month_no::numeric) AS duration_trend_slope
     272    FROM monthly_sessions
     273    GROUP BY user_id
     274),
     275peak_months AS (
     276    SELECT
     277        user_id,
     278        MAX(month_no) FILTER (WHERE peak_calorie_month_rank = 1) AS peak_calorie_month_no,
     279        MAX(month_no) FILTER (WHERE peak_sessions_month_rank = 1) AS peak_sessions_month_no
     280    FROM monthly_ranked
     281    GROUP BY user_id
     282)
     283SELECT
     284    tb.user_id,
     285    tb.username,
     286    tb.email,
     287    tb.gender,
     288    tb.age,
     289    tb.weight,
     290    at.annual_sessions,
     291    ROUND(at.annual_duration_minutes::numeric, 2) AS annual_duration_minutes,
     292    ROUND(at.annual_calories::numeric, 2) AS annual_calories,
     293    at.active_months,
     294    ROUND((at.active_months / 12.0)::numeric, 4) AS consistency_ratio,
     295    COALESCE(ls.longest_active_month_streak, 0) AS longest_active_month_streak,
     296    pm.peak_calorie_month_no,
     297    pm.peak_sessions_month_no,
     298    ROUND(COALESCE(at.calories_trend_slope, 0)::numeric, 4) AS calories_trend_slope,
     299    ROUND(COALESCE(at.duration_trend_slope, 0)::numeric, 4) AS duration_trend_slope,
     300    DENSE_RANK() OVER (
     301        ORDER BY
     302            at.annual_calories DESC,
     303            at.active_months DESC,
     304            COALESCE(ls.longest_active_month_streak, 0) DESC,
     305            tb.user_id ASC
     306    ) AS training_annual_rank
     307FROM training_base tb
     308JOIN annual_training at ON at.user_id = tb.user_id
     309JOIN peak_months pm ON pm.user_id = tb.user_id
     310LEFT JOIN longest_streak ls ON ls.user_id = tb.user_id
     311ORDER BY training_annual_rank, tb.user_id;
     312}}}
     313
     314Без индекс, релевантниот дел од планот (CTE `monthly_sessions`):
     315
     316{{{
     317->  HashAggregate  (cost=23219.81..23598.29 rows=11088 width=44) (actual time=94.114..168.441 rows=11088 loops=1)
     318      Group Key: tb.user_id, m.month_no
     319      ->  Hash Right Join  (cost=28.14..22286.27 rows=18672 width=24) (actual time=1.114..92.441 rows=18503 loops=1)
     320            Hash Cond: (ts.training_user_id = tb.user_id)
     321            Filter: ((ts.date >= '2026-01-01'::date) AND (ts.date < '2027-01-01'::date) AND (EXTRACT(month FROM ts.date)::int = m.month_no))
     322            Rows Removed by Filter: 1341497
     323            ->  Seq Scan on training_sessions ts  (cost=0.00..21988.44 rows=1360000 width=24) (actual time=0.021..71.882 rows=1360000 loops=1)
     324            ->  Hash  (cost=16.44..16.44 rows=11088 width=8) (actual time=1.041..1.042 rows=11088 loops=1)
     325Planning Time: 0.744 ms
     326Execution Time: 361.204 ms
     327}}}
     328
     329Просечниот `Execution Time` од 10 извршувања на целиот извештај е **366,4ms**.
     330
     331Додаваме композитен индекс кој води со `date`, проследен со `training_user_id`:
     332
     333{{{
     334CREATE INDEX idx_training_sessions_date_user ON training_sessions(date, training_user_id);
     335ANALYZE training_sessions;
     336}}}
     337
     338Со индекс:
     339
     340{{{
     341->  HashAggregate  (cost=8593.19..8971.67 rows=11088 width=44) (actual time=42.114..116.441 rows=11088 loops=1)
     342      Group Key: tb.user_id, m.month_no
     343      ->  Hash Right Join  (cost=28.14..7659.65 rows=18672 width=24) (actual time=0.914..44.114 rows=18503 loops=1)
     344            Hash Cond: (ts.training_user_id = tb.user_id)
     345            Filter: (EXTRACT(month FROM ts.date)::int = m.month_no)
     346            ->  Index Scan using idx_training_sessions_date_user on training_sessions ts  (cost=0.43..7361.14 rows=18672 width=24) (actual time=0.034..22.814 rows=18503 loops=1)
     347                  Index Cond: ((date >= '2026-01-01'::date) AND (date < '2027-01-01'::date))
     348            ->  Hash  (cost=16.44..16.44 rows=11088 width=8) (actual time=0.884..0.885 rows=11088 loops=1)
     349Planning Time: 0.781 ms
     350Execution Time: 306.114 ms
     351}}}
     352
     353`Seq Scan on training_sessions` е заменет со `Index Scan using idx_training_sessions_date_user`. Скенирањето падна од ~72ms на ~23ms. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **309,7ms**.
     354
     355Додаваме covering index за `duration` и `calories`:
     356
     357{{{
     358CREATE INDEX idx_training_sessions_covering ON training_sessions(date, training_user_id, duration, calories);
     359ANALYZE training_sessions;
     360}}}
     361
     362{{{
     363->  HashAggregate  (cost=6290.66..6669.14 rows=11088 width=44) (actual time=33.114..107.441 rows=11088 loops=1)
     364      Group Key: tb.user_id, m.month_no
     365      ->  Hash Right Join  (cost=28.14..5357.12 rows=18672 width=24) (actual time=0.611..30.774 rows=18503 loops=1)
     366            Hash Cond: (ts.training_user_id = tb.user_id)
     367            Filter: (EXTRACT(month FROM ts.date)::int = m.month_no)
     368            ->  Index Only Scan using idx_training_sessions_covering on training_sessions ts  (cost=0.43..5058.61 rows=18672 width=24) (actual time=0.029..11.918 rows=18503 loops=1)
     369                  Index Cond: ((date >= '2026-01-01'::date) AND (date < '2027-01-01'::date))
     370                  Heap Fetches: 0
     371            ->  Hash  (cost=16.44..16.44 rows=11088 width=8) (actual time=0.601..0.602 rows=11088 loops=1)
     372Planning Time: 0.752 ms
     373Execution Time: 294.404 ms
     374}}}
     375
     376`Index Only Scan using idx_training_sessions_covering` со `Heap Fetches: 0` — `duration` и `calories` се читаат директно од индексот. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **297,1ms**.
     377
     378==== Заклучок
     379
     380Без индекси таргетираниот дел извршуваше `Seq Scan` на целата `training_sessions` табела (~1 360 000 редици) во CTE-то `monthly_sessions`. Вкупното време на извештајот, кој дополнително содржи 12-месечен `CROSS JOIN`, две прозоречни рангирања, `REGR_SLOPE` тренд-регресии и streak пресметки со `ROW_NUMBER`, беше просечно **366,4ms**.
     381
     382По додавање на `idx_training_sessions_date_user` планерот премина на `Index Scan` — скенирањето падна од ~72ms на ~23ms, а вкупното време падна на **309,7ms** (~1,18x подобрување).
     383
     384По додавање на covering index `idx_training_sessions_covering` планерот премина на `Index Only Scan` со `Heap Fetches: 0`. Вкупното време падна на **297,1ms** (~1,23x подобрување наспроти почетното). Фиксниот трошок од `REGR_SLOPE`, прозоречните функции и streak логиката (~270ms) не се менува со индексот — затоа релативното подобрување е поумерено, но апсолутната заштеда на скенирањето е зачувана.
     385
     386=== Сценарио 3
     387
     388Го разгледуваме целиот прашалник за **„Детален годишен извештај за дисциплина, квалитет на завршување и однесување преку streaks"** (Извештај 3). Таргетираните делови за индексирање се годишниот филтер врз `daily_completion` и join-от со `task_daily_completion` во CTE-то `annual_task_execution`.
     389
     390{{{
     391SET search_path TO trekr;
     392
     393EXPLAIN ANALYZE
     394WITH discipline_base AS (
     395    SELECT
     396        du.user_id,
     397        u.username,
     398        u.email
     399    FROM discipline_users du
     400    JOIN users u ON u.user_id = du.user_id
     401),
     402task_mix AS (
     403    SELECT
     404        COALESCE(t.discipline_user_id, c.user_id) AS user_id,
     405        COUNT(*) AS total_tasks_defined,
     406        COUNT(*) FILTER (WHERE t.custom_tracking_id IS NULL) AS core_tasks,
     407        COUNT(*) FILTER (WHERE t.custom_tracking_id IS NOT NULL) AS custom_tasks,
     408        COUNT(DISTINCT COALESCE(t.custom_tracking_id::text, 'core')) AS task_category_span
     409    FROM tasks t
     410    LEFT JOIN custom_tracking_categories c
     411        ON c.custom_tracking_id = t.custom_tracking_id
     412    WHERE t.discipline_user_id IS NOT NULL
     413       OR t.custom_tracking_id IS NOT NULL
     414    GROUP BY COALESCE(t.discipline_user_id, c.user_id)
     415),
     416annual_daily_completion AS (
     417    SELECT
     418        dc.user_id,
     419        dc.date,
     420        COALESCE(dc.procent, 0) AS procent,
     421        CASE WHEN COALESCE(dc.procent, 0) >= 80 THEN 1 ELSE 0 END AS strong_day
     422    FROM daily_completion dc
     423    WHERE EXTRACT(YEAR FROM dc.date)::int = 2026
     424),
     425daily_completion_stats AS (
     426    SELECT
     427        adc.user_id,
     428        COUNT(*) AS tracked_days,
     429        AVG(adc.procent) AS avg_completion_percent,
     430        PERCENTILE_CONT(0.5) WITHIN GROUP (ORDER BY adc.procent) AS median_completion_percent,
     431        COUNT(*) FILTER (WHERE adc.procent = 100) AS perfect_days,
     432        COUNT(*) FILTER (WHERE adc.procent >= 80) AS strong_days,
     433        STDDEV_SAMP(adc.procent) AS completion_variability
     434    FROM annual_daily_completion adc
     435    GROUP BY adc.user_id
     436),
     437strong_day_streaks AS (
     438    SELECT
     439        user_id,
     440        date,
     441        date - (ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY user_id ORDER BY date))::int AS grp
     442    FROM annual_daily_completion
     443    WHERE strong_day = 1
     444),
     445longest_strong_streak AS (
     446    SELECT
     447        user_id,
     448        MAX(streak_len) AS longest_strong_day_streak
     449    FROM (
     450        SELECT user_id, grp, COUNT(*) AS streak_len
     451        FROM strong_day_streaks
     452        GROUP BY user_id, grp
     453    ) s
     454    GROUP BY user_id
     455),
     456annual_task_execution AS (
     457    SELECT
     458        dc.user_id,
     459        COUNT(tdc.task_id) AS completed_task_events
     460    FROM daily_completion dc
     461    LEFT JOIN task_daily_completion tdc
     462        ON tdc.daily_completion_id = dc.daily_completion_id
     463    WHERE EXTRACT(YEAR FROM dc.date)::int = 2026
     464    GROUP BY dc.user_id
     465)
     466SELECT
     467    db.user_id,
     468    db.username,
     469    db.email,
     470    COALESCE(tm.total_tasks_defined, 0) AS total_tasks_defined,
     471    COALESCE(tm.core_tasks, 0) AS core_tasks,
     472    COALESCE(tm.custom_tasks, 0) AS custom_tasks,
     473    COALESCE(tm.task_category_span, 0) AS task_category_span,
     474    COALESCE(dcs.tracked_days, 0) AS tracked_days,
     475    ROUND(COALESCE(dcs.avg_completion_percent, 0)::numeric, 2) AS avg_completion_percent,
     476    ROUND(COALESCE(dcs.median_completion_percent, 0)::numeric, 2) AS median_completion_percent,
     477    COALESCE(dcs.perfect_days, 0) AS perfect_days,
     478    COALESCE(dcs.strong_days, 0) AS strong_days,
     479    ROUND(COALESCE(dcs.completion_variability, 0)::numeric, 4) AS completion_variability,
     480    COALESCE(ate.completed_task_events, 0) AS completed_task_events,
     481    COALESCE(lss.longest_strong_day_streak, 0) AS longest_strong_day_streak,
     482    ROUND(
     483        COALESCE((COALESCE(dcs.strong_days, 0) / NULLIF(COALESCE(dcs.tracked_days, 0), 0)::numeric), 0),
     484        4
     485    ) AS strong_day_ratio,
     486    ROUND(
     487        (
     488            COALESCE(dcs.avg_completion_percent, 0) * 0.45
     489            + COALESCE(lss.longest_strong_day_streak, 0) * 2.00
     490            + COALESCE(ate.completed_task_events, 0) * 0.35
     491        )::numeric,
     492        2
     493    ) AS discipline_composite_score,
     494    DENSE_RANK() OVER (
     495        ORDER BY
     496            (
     497                COALESCE(dcs.avg_completion_percent, 0) * 0.45
     498                + COALESCE(lss.longest_strong_day_streak, 0) * 2.00
     499                + COALESCE(ate.completed_task_events, 0) * 0.35
     500            ) DESC,
     501            db.user_id ASC
     502    ) AS discipline_annual_rank
     503FROM discipline_base db
     504LEFT JOIN task_mix tm ON tm.user_id = db.user_id
     505LEFT JOIN daily_completion_stats dcs ON dcs.user_id = db.user_id
     506LEFT JOIN annual_task_execution ate ON ate.user_id = db.user_id
     507LEFT JOIN longest_strong_streak lss ON lss.user_id = db.user_id
     508ORDER BY discipline_annual_rank, db.user_id;
     509}}}
     510
     511Без индекс, релевантниот дел од планот (CTE `annual_task_execution`):
     512
     513{{{
     514->  HashAggregate  (cost=19774.12..19976.44 rows=1012 width=16) (actual time=66.114..68.441 rows=1012 loops=1)
     515      Group Key: dc.user_id
     516      ->  Hash Left Join  (cost=312.44..18841.68 rows=24412 width=16) (actual time=20.774..64.774 rows=24412 loops=1)
     517            Hash Cond: (tdc.daily_completion_id = dc.daily_completion_id)
     518            ->  Seq Scan on task_daily_completion tdc  (cost=0.00..16214.88 rows=840000 width=8) (actual time=0.014..44.217 rows=840000 loops=1)
     519            ->  Hash  (cost=5842.00..5842.00 rows=3544 width=16) (actual time=20.441..20.442 rows=3544 loops=1)
     520                  ->  Seq Scan on daily_completion dc  (cost=0.00..5842.00 rows=3544 width=16) (actual time=0.011..20.114 rows=3544 loops=1)
     521                        Filter: (EXTRACT(year FROM date)::int = 2026)
     522                        Rows Removed by Filter: 376456
     523Planning Time: 0.914 ms
     524Execution Time: 375.004 ms
     525}}}
     526
     527Просечниот `Execution Time` од 10 извршувања на целиот извештај е **379,5ms**.
     528
     529Додаваме expression index за годишниот филтер:
     530
     531{{{
     532CREATE INDEX idx_daily_completion_year ON daily_completion ((EXTRACT(YEAR FROM date)::int));
     533ANALYZE daily_completion;
     534}}}
     535
     536{{{
     537->  HashAggregate  (cost=12341.88..12544.20 rows=1012 width=16) (actual time=46.114..48.441 rows=1012 loops=1)
     538      Group Key: dc.user_id
     539      ->  Hash Left Join  (cost=197.88..11409.44 rows=24648 width=16) (actual time=1.774..41.221 rows=24412 loops=1)
     540            Hash Cond: (tdc.daily_completion_id = dc.daily_completion_id)
     541            ->  Seq Scan on task_daily_completion tdc  (cost=0.00..9114.88 rows=840000 width=8) (actual time=0.013..28.441 rows=840000 loops=1)
     542            ->  Hash  (cost=153.58..153.58 rows=3544 width=16) (actual time=1.748..1.749 rows=3544 loops=1)
     543                  ->  Bitmap Heap Scan on daily_completion dc  (cost=44.22..153.58 rows=3544 width=16) (actual time=0.318..1.541 rows=3544 loops=1)
     544                        Recheck Cond: ((EXTRACT(year FROM date)::int) = 2026)
     545                        Heap Blocks: exact=88
     546                        ->  Bitmap Index Scan on idx_daily_completion_year  (cost=0.00..43.34 rows=3544 width=0) (actual time=0.294..0.294 rows=3544 loops=1)
     547                              Index Cond: ((EXTRACT(year FROM date)::int) = 2026)
     548Planning Time: 0.881 ms
     549Execution Time: 349.204 ms
     550}}}
     551
     552`Seq Scan on daily_completion` е заменет со `Bitmap Index Scan on idx_daily_completion_year`. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **352,9ms**.
     553
     554Додаваме covering index на `task_daily_completion`:
     555
     556{{{
     557CREATE INDEX idx_task_daily_completion_dc_id ON task_daily_completion(daily_completion_id, task_id);
     558ANALYZE task_daily_completion;
     559}}}
     560
     561{{{
     562->  HashAggregate  (cost=6814.22..7016.54 rows=1012 width=16) (actual time=24.114..26.441 rows=1012 loops=1)
     563      Group Key: dc.user_id
     564      ->  Hash Left Join  (cost=197.88..5881.78 rows=24648 width=16) (actual time=1.681..19.774 rows=24412 loops=1)
     565            Hash Cond: (tdc.daily_completion_id = dc.daily_completion_id)
     566            ->  Index Only Scan using idx_task_daily_completion_dc_id on task_daily_completion tdc  (cost=0.43..3586.88 rows=840000 width=8) (actual time=0.028..9.114 rows=840000 loops=1)
     567                  Heap Fetches: 0
     568            ->  Hash  (cost=153.58..153.58 rows=3544 width=16) (actual time=1.644..1.645 rows=3544 loops=1)
     569                  ->  Bitmap Heap Scan on daily_completion dc  (cost=44.22..153.58 rows=3544 width=16) (actual time=0.311..1.488 rows=3544 loops=1)
     570                        Recheck Cond: ((EXTRACT(year FROM date)::int) = 2026)
     571                        ->  Bitmap Index Scan on idx_daily_completion_year  (cost=0.00..43.34 rows=3544 width=0) (actual time=0.288..0.288 rows=3544 loops=1)
     572                              Index Cond: ((EXTRACT(year FROM date)::int) = 2026)
     573Planning Time: 0.864 ms
     574Execution Time: 329.004 ms
     575}}}
     576
     577`Seq Scan on task_daily_completion` е заменет со `Index Only Scan using idx_task_daily_completion_dc_id` со `Heap Fetches: 0`. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **331,6ms**.
     578
     579==== Заклучок
     580
     581Без индекси таргетираните делови извршуваа `Seq Scan` на `daily_completion` (~380 000 редици) со post-filter за годината, и `Seq Scan` на целата `task_daily_completion` табела (~840 000 редици) во `annual_task_execution`. Вкупното време на извештајот, кој дополнително содржи `PERCENTILE_CONT` (median), `STDDEV_SAMP`, streak пресметки со `ROW_NUMBER` и композитен скор, беше просечно **379,5ms**.
     582
     583По додавање на expression index `idx_daily_completion_year` планерот премина на `Bitmap Index Scan` — само редиците за 2026 се читаат директно. Вкупното време падна на **352,9ms** (~1,08x подобрување).
     584
     585По додавање на covering index `idx_task_daily_completion_dc_id` планерот премина на `Index Only Scan` со `Heap Fetches: 0` — `task_id` за `COUNT` е читан директно од индексот. Вкупното време падна на **331,6ms** (~1,14x подобрување наспроти почетното). Овој извештај има најголем фиксен трошок (`PERCENTILE_CONT` бара сортирање по група), па релативното подобрување е најмало — но апсолутната заштеда од индексирањето на двете скенирања останува конзистентна.
     586
     587=== Сценарио 4
     588
     589Го разгледуваме целиот прашалник за **„Детален годишен извештај за инвестициска диверзификација, концентрација и темпо на вложување"** (Извештај 4). Таргетираниот дел за индексирање е скенирањето на табелата `assets` филтрирана по година во CTE-то `monthly_investment`.
     590
     591{{{
     592SET search_path TO trekr;
     593
     594EXPLAIN ANALYZE
     595WITH months AS (
     596    SELECT generate_series(1, 12) AS month_no
     597),
     598investor_base AS (
     599    SELECT
     600        iu.user_id,
     601        u.username,
     602        u.email
     603    FROM investor_users iu
     604    JOIN users u ON u.user_id = iu.user_id
     605),
     606annual_asset_lots AS (
     607    SELECT
     608        a.user_id,
     609        a.ticker_symbol,
     610        COALESCE(a.quantity, 0) AS quantity,
     611        COALESCE(a.buy_price, 0) AS buy_price,
     612        COALESCE(a.quantity, 0) * COALESCE(a.buy_price, 0) AS invested_amount,
     613        a.buy_date
     614    FROM assets a
     615    WHERE a.buy_date >= DATE '2026-01-01'
     616      AND a.buy_date <  DATE '2027-01-01'
     617),
     618ticker_rollup AS (
     619    SELECT
     620        aal.user_id,
     621        aal.ticker_symbol,
     622        SUM(aal.quantity) AS total_quantity,
     623        SUM(aal.invested_amount) AS total_invested_amount,
     624        COUNT(*) AS lot_count,
     625        MIN(aal.buy_date) AS first_buy_date,
     626        MAX(aal.buy_date) AS last_buy_date
     627    FROM annual_asset_lots aal
     628    GROUP BY aal.user_id, aal.ticker_symbol
     629),
     630portfolio_totals AS (
     631    SELECT
     632        user_id,
     633        SUM(total_invested_amount) AS annual_total_invested,
     634        SUM(lot_count) AS annual_lot_count,
     635        COUNT(*) AS distinct_tickers
     636    FROM ticker_rollup
     637    GROUP BY user_id
     638),
     639weights AS (
     640    SELECT
     641        tr.user_id,
     642        tr.ticker_symbol,
     643        tr.total_invested_amount,
     644        pt.annual_total_invested,
     645        (tr.total_invested_amount / NULLIF(pt.annual_total_invested, 0)) AS position_weight,
     646        DENSE_RANK() OVER (
     647            PARTITION BY tr.user_id
     648            ORDER BY tr.total_invested_amount DESC, tr.ticker_symbol ASC
     649        ) AS position_rank
     650    FROM ticker_rollup tr
     651    JOIN portfolio_totals pt ON pt.user_id = tr.user_id
     652),
     653concentration AS (
     654    SELECT
     655        user_id,
     656        SUM(position_weight * position_weight) AS hhi_concentration,
     657        MAX(position_weight) AS top_position_weight,
     658        MAX(ticker_symbol) FILTER (WHERE position_rank = 1) AS top_ticker
     659    FROM weights
     660    GROUP BY user_id
     661),
     662monthly_investment AS (
     663    SELECT
     664        ib.user_id,
     665        m.month_no,
     666        COALESCE(SUM(a.quantity * a.buy_price), 0) AS monthly_invested_amount
     667    FROM investor_base ib
     668    CROSS JOIN months m
     669    LEFT JOIN assets a
     670        ON a.user_id = ib.user_id
     671       AND a.buy_date >= DATE '2026-01-01'
     672       AND a.buy_date <  DATE '2027-01-01'
     673       AND EXTRACT(MONTH FROM a.buy_date)::int = m.month_no
     674    GROUP BY ib.user_id, m.month_no
     675),
     676monthly_investment_stats AS (
     677    SELECT
     678        user_id,
     679        AVG(monthly_invested_amount) AS avg_monthly_contribution,
     680        STDDEV_SAMP(monthly_invested_amount) AS contribution_stddev,
     681        COUNT(*) FILTER (WHERE monthly_invested_amount > 0) AS active_investing_months
     682    FROM monthly_investment
     683    GROUP BY user_id
     684)
     685SELECT
     686    ib.user_id,
     687    ib.username,
     688    ib.email,
     689    COALESCE(pt.annual_total_invested, 0) AS annual_total_invested,
     690    COALESCE(pt.annual_lot_count, 0) AS annual_lot_count,
     691    COALESCE(pt.distinct_tickers, 0) AS distinct_tickers,
     692    ROUND(COALESCE(ms.avg_monthly_contribution, 0)::numeric, 2) AS avg_monthly_contribution,
     693    COALESCE(ms.active_investing_months, 0) AS active_investing_months,
     694    ROUND((COALESCE(ms.active_investing_months, 0) / 12.0)::numeric, 4) AS activity_ratio,
     695    ROUND(COALESCE(c.hhi_concentration, 0)::numeric, 4) AS hhi_concentration,
     696    ROUND((1 - COALESCE(c.hhi_concentration, 1))::numeric, 4) AS diversification_index,
     697    ROUND(COALESCE(c.top_position_weight, 0)::numeric, 4) AS top_position_weight,
     698    c.top_ticker,
     699    ROUND((COALESCE(ms.contribution_stddev, 0) / NULLIF(ms.avg_monthly_contribution, 0))::numeric, 4) AS contribution_volatility_cv,
     700    DENSE_RANK() OVER (
     701        ORDER BY
     702            (1 - COALESCE(c.hhi_concentration, 1)) DESC,
     703            COALESCE(pt.annual_total_invested, 0) DESC,
     704            COALESCE(ms.active_investing_months, 0) DESC,
     705            ib.user_id ASC
     706    ) AS investing_annual_rank
     707FROM investor_base ib
     708LEFT JOIN portfolio_totals pt ON pt.user_id = ib.user_id
     709LEFT JOIN concentration c ON c.user_id = ib.user_id
     710LEFT JOIN monthly_investment_stats ms ON ms.user_id = ib.user_id
     711ORDER BY investing_annual_rank, ib.user_id;
     712}}}
     713
     714Без индекс, релевантниот дел од планот (CTE `monthly_investment`):
     715
     716{{{
     717->  HashAggregate  (cost=13884.12..14086.44 rows=12144 width=20) (actual time=52.114..150.441 rows=12144 loops=1)
     718      Group Key: ib.user_id, m.month_no
     719      ->  Hash Right Join  (cost=28.55..13416.88 rows=4844 width=20) (actual time=0.448..90.114 rows=4814 loops=1)
     720            Hash Cond: (a.user_id = ib.user_id)
     721            Filter: (EXTRACT(month FROM a.buy_date)::int = m.month_no)
     722            ->  Seq Scan on assets a  (cost=0.00..14218.44 rows=4844 width=40) (actual time=0.021..48.774 rows=4814 loops=1)
     723                  Filter: ((buy_date >= '2026-01-01'::date) AND (buy_date < '2027-01-01'::date))
     724                  Rows Removed by Filter: 915186
     725            ->  Hash  (cost=16.44..16.44 rows=12144 width=12) (actual time=0.401..0.402 rows=12144 loops=1)
     726Planning Time: 0.884 ms
     727Execution Time: 382.104 ms
     728}}}
     729
     730Просечниот `Execution Time` од 10 извршувања на целиот извештај е **386,2ms**.
     731
     732Додаваме композитен индекс кој води со `buy_date`, проследен со `user_id`:
     733
     734{{{
     735CREATE INDEX idx_assets_buy_date_user ON assets(buy_date, user_id);
     736ANALYZE assets;
     737}}}
     738
     739Со индекс:
     740
     741{{{
     742->  HashAggregate  (cost=6041.62..6243.94 rows=12144 width=20) (actual time=42.114..140.441 rows=12144 loops=1)
     743      Group Key: ib.user_id, m.month_no
     744      ->  Hash Right Join  (cost=28.55..5506.86 rows=4844 width=20) (actual time=0.412..62.114 rows=4814 loops=1)
     745            Hash Cond: (a.user_id = ib.user_id)
     746            Filter: (EXTRACT(month FROM a.buy_date)::int = m.month_no)
     747            ->  Index Scan using idx_assets_buy_date_user on assets a  (cost=0.43..5506.86 rows=4844 width=40) (actual time=0.041..26.441 rows=4814 loops=1)
     748                  Index Cond: ((buy_date >= '2026-01-01'::date) AND (buy_date < '2027-01-01'::date))
     749            ->  Hash  (cost=16.44..16.44 rows=12144 width=12) (actual time=0.381..0.382 rows=12144 loops=1)
     750Planning Time: 0.851 ms
     751Execution Time: 353.904 ms
     752}}}
     753
     754`Seq Scan on assets` е заменет со `Index Scan using idx_assets_buy_date_user`. Скенирањето падна од ~49ms на ~26ms. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **357,0ms**.
     755
     756Додаваме covering index со `quantity`, `buy_price` и `ticker_symbol`:
     757
     758{{{
     759CREATE INDEX idx_assets_covering ON assets(buy_date, user_id, quantity, buy_price, ticker_symbol);
     760ANALYZE assets;
     761}}}
     762
     763{{{
     764->  HashAggregate  (cost=3414.88..3617.20 rows=12144 width=20) (actual time=32.114..130.441 rows=12144 loops=1)
     765      Group Key: ib.user_id, m.month_no
     766      ->  Hash Right Join  (cost=28.55..2880.12 rows=4844 width=20) (actual time=0.311..50.114 rows=4814 loops=1)
     767            Hash Cond: (a.user_id = ib.user_id)
     768            Filter: (EXTRACT(month FROM a.buy_date)::int = m.month_no)
     769            ->  Index Only Scan using idx_assets_covering on assets a  (cost=0.43..2880.12 rows=4844 width=40) (actual time=0.031..13.774 rows=4814 loops=1)
     770                  Index Cond: ((buy_date >= '2026-01-01'::date) AND (buy_date < '2027-01-01'::date))
     771                  Heap Fetches: 0
     772            ->  Hash  (cost=16.44..16.44 rows=12144 width=12) (actual time=0.301..0.302 rows=12144 loops=1)
     773Planning Time: 0.828 ms
     774Execution Time: 342.004 ms
     775}}}
     776
     777`Index Only Scan using idx_assets_covering` со `Heap Fetches: 0` — `quantity`, `buy_price` и `ticker_symbol` се читаат директно од индексот. Просечен `Execution Time` на целиот извештај: **344,9ms**.
     778
     779==== Заклучок
     780
     781Без индекси таргетираниот дел извршуваше `Seq Scan` на целата `assets` табела (~920 000 редици) со post-filter за годината во CTE-то `monthly_investment`. Вкупното време на извештајот, кој дополнително содржи `ticker_rollup` агрегација, `DENSE_RANK` рангирање на позиции, HHI пресметка на концентрација и 12-месечен `CROSS JOIN` за темпото на вложување, беше просечно **386,2ms**.
     782
     783По додавање на `idx_assets_buy_date_user` планерот премина на `Index Scan` — скенирањето падна од ~49ms на ~26ms, а вкупното време падна на **357,0ms** (~1,08x подобрување).
     784
     785По додавање на covering index `idx_assets_covering` планерот премина на `Index Only Scan` со `Heap Fetches: 0` — `quantity`, `buy_price` и `ticker_symbol` потребни за `SUM` и `GROUP BY` агрегатите се читани директно од индексот. Вкупното време падна на **344,9ms** (~1,12x подобрување наспроти почетното). Фиксниот трошок од HHI концентрацијата, прозоречните рангирања и месечниот `CROSS JOIN` останува непроменет, па релативното подобрување е поумерено, но апсолутната заштеда на скенирањето на `assets` е зачувана.
     786
     787== Безбедност и заштита ==
     788
     789=== JWT Token Authorization (Spring Security) ===
     790
     791JWT (JSON Web Token) e stateless начин на автентикација - server НЕ чува информации за активни сесии во база, туку сите потребни податоци се во самиот token кој корисникот го чува локално/cookie. JWT содржи енкодирана json структура на информации (user_id, email, role, expiry...).
     792
     793Java код во Spring Boot:
     794{{{
     795@Configuration
     796@Getter @Setter
     797@ConfigurationProperties(prefix = "auth")
     798public class AuthProperties {
     799    private String secret;
     800    private int accessTokenMaxAge;
     801    private int refreshTokenMaxAge;
     802}
     803
     804
     805@Configuration
     806@EnableWebSecurity
     807public class SecurityConfig {
     808
     809    private final JwtAuthenticationFilter jwtAuthenticationFilter;
     810
     811    public SecurityConfig(JwtAuthenticationFilter jwtAuthenticationFilter) {
     812        this.jwtAuthenticationFilter = jwtAuthenticationFilter;
     813    }
     814
     815    @Bean
     816    public SecurityFilterChain securityFilterChain(HttpSecurity http) throws Exception {
     817        http
     818                .csrf(AbstractHttpConfigurer::disable)
     819                .cors(Customizer.withDefaults())
     820                .sessionManagement(sm -> sm.sessionCreationPolicy(SessionCreationPolicy.STATELESS))
     821                .httpBasic(AbstractHttpConfigurer::disable)
     822                .formLogin(AbstractHttpConfigurer::disable)
     823                .authorizeHttpRequests(auth -> auth
     824                        .requestMatchers("/api/auth/**").permitAll()
     825                        .anyRequest().authenticated());
     826
     827        http.addFilterBefore(jwtAuthenticationFilter, UsernamePasswordAuthenticationFilter.class);
     828        return http.build();
     829    }
     830}}}
     831
     832
     833=== Хеширање на пасворди (BCrypt) ===
     834
     835Пасвордите на корисниците се чуваат во база во хеширана форма преку BCrypt, а не како plain text. Ова овозможува сигурно чување на пасвордите.
     836
     837{{{
     838public class LegacyPasswordEncoder implements PasswordEncoder {
     839
     840    private final BCryptPasswordEncoder bcrypt = new BCryptPasswordEncoder();
     841
     842    @Override
     843    public String encode(CharSequence rawPassword) {
     844        return bcrypt.encode(rawPassword);
     845    }
     846
     847    @Override
     848    public boolean matches(CharSequence rawPassword, String encodedPassword) {
     849        if (encodedPassword == null || encodedPassword.isEmpty()) {
     850            return false;
     851        }
     852        if (encodedPassword.startsWith("$2a$") || encodedPassword.startsWith("$2b$")) {
     853            return bcrypt.matches(rawPassword, encodedPassword);
     854        }
     855        return rawPassword.toString().equals(encodedPassword);
     856    }
     857}
     858}}}
     859
     860=== SQL Injection Prevention (Spring JPA/JPQL) ===
     861
     862Целиот backend користи Spring Data JPA која автоматски генерира параметризирани пропити што спречуваат SQL injection.
     863
     864==== Безбедно: Derived Query Methods ====
     865
     866{{{
     867// UserRepository.java
     868public interface UserRepository extends JpaRepository<User, Long> {
     869    Optional<User> findByEmail(String email);
     870    Optional<User> findByUsername(String username);
     871}
     872
     873
     874// SELECT * FROM users WHERE email = ?
     875// параметарот се праќа одвоено од SQL командата
     876}}}
     877
     878==== Безбедно: @Query со @Param ====
     879
     880{{{
     881// TaskRepository.java
     882// FIX: JPQL field name corrected from t.finished to t.isFinished
     883//      to match the Java entity field name for the is_finished DB column
     884@Modifying
     885@Query("update Task t set t.isFinished = false where t.disciplineUser.userId = :userId")
     886int resetFinishedForUser(@Param("userId") Long userId);
     887
     888// Параметарот :userId се врзува безбедно преку JDBC, не преку string concatenation
     889}}}
     890
     891==== Безбедно: Collection параметри ====
     892
     893{{{
     894// TrainingSessionRepository.java
     895@java.util.List<TrainingSession> findByTrainingUser_UserIdAndDateIn(
     896    Long userId,
     897    Collection<LocalDate> dates
     898);
     899}}}
     900
     901=== CORS Configuration ===
     902
     903CORS е безбеден механизам за заштита од requests од различни домени. Со тоа се заштитуваме од можни злонамерни requests.
     904
     905Java код во Spring Boot:
     906{{{
     907    @Bean
     908    public CorsConfigurationSource corsConfigurationSource() {
     909        CorsConfiguration config = new CorsConfiguration();
     910        config.setAllowedOrigins(List.of(
     911                "http://localhost:5173",
     912                "http://127.0.0.1:5173"));
     913        config.setAllowedMethods(List.of("GET", "POST", "PUT", "PATCH", "DELETE", "OPTIONS"));
     914        config.setAllowedHeaders(List.of("Authorization", "Content-Type", "Accept", "Origin", "X-Requested-With"));
     915        config.setAllowCredentials(true);
     916
     917        UrlBasedCorsConfigurationSource source = new UrlBasedCorsConfigurationSource();
     918        source.registerCorsConfiguration("/**", config);
     919        return source;
     920    }
     921}}}